مجموعه دو جلدی «حماسه حسینی» کتابی است متشکل از سخنرانی‌ها، یادداشت‌ها و مقالات شهید مطهری پیرامون واقعه خونین عاشورا که پس از شهادت استاد و در سال ۱۳۶۰ برای نخستین بار به چاپ رسید. جلد اول حماسه حسینی متن پیاده شده‌ی سخنرانی‌های شهید مطهری در دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ است. در جلد دوم، یادداشت‌ها و مقالات استاد پیرامون واقعه کربلا عیناً آورده شده است که بعضی از آن‌ها مربوط به مطالعات پیش از سخنرانی‌ها و بنابراین شامل مطالب تکراری است. کتاب حماسه حسینی با استقبالی فوق‌العاده‌ای روبه‌رو شد و باعث شد مُباحثات فراوانی پیرامون وجوه مختلف شخصیت امام حسین و حماسه بزرگ او در سطح جامعه شکل گیرد. حماسه حسینی تاکنون بیش از ۹۰ بار تجدید چاپ شده و به چند زبان خارجی از جمله ترکی استانبولی و عربی ترجمه شده است.

کتاب حماسه حسینی، کتابی نسبتا طولانی است که می‌تواند نگرش عمیق‌تری درباره واقعه کربلا و نهضت حضرت امام حسین -علیه السلام- برای شما به ارمغان آورد.

مرتضی مطهری، یکی از پرآوازه‌ترین روحانیون معاصر و یکی از پرکارترین نویسندگان و اساتید علوم اسلامی است. مطهری در سال ۱۲۹۸ در فریمان خراسان متولد شد و در حوزه‌های علمیه مشهد و قم به تحصیل پرداخت. او از شاگردان امام خمینی، علامه طباطبایی و آیت الله بروجردی بود. استاد مطهری از سال ۱۳۳۴ در دانشکده الهیاتِ دانشگاه تهران تدریس می‌کرد و در سال ۱۳۴۶ عضو هیئت موسس حسینیه ارشاد در تهران بود. استاد مطهری پیش از انقلاب بارها به زندان رفت، به اجبار حکومت از دانشگاه تهران بازنشست شد و نهایتا تا پیروزی انقلاب ممنوع‌المنبر بود. مطهری را «نظریه‌پرداز انقلاب اسلامی» نامیده‌اند زیرا بسیاری از آثار او بعدها مبدل به پایه تئوریک تشکیل نظام جمهوری اسلامی ایران شد. از مجموع نوشته‌ها، جلسات درس و سخنرانی‌های استاد مطهری بیش از ۸۰ عنوان کتاب به چاپ رسیده است. شهید مطهری در شامگاه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ به ضرب گلوله گروهک فرقان به شهادت رسید.

استاد مطهری در دورانی که فضای فکری جامعه ایران متاثر از امواج ایدئولوژی‌های شرقی و غربی بود، تلاش کرد تا با سخنرانی‌ها و آثار مکتوب خود به شرح و بسط اعتقادات اسلامی و روزآمدی این اعتقادات بپردازد. بسیاری از سخنرانی‌های استاد در حسینیه ارشاد، مساجد معروف تهران و جلسات خانگی تلاشی در همین جهت بود که با بیانی نو و بدیع معتقدات اسلام و تشیع را برای جامعه ایران و به ویژه جوانان توضیح دهد. همچنین پاسخ به شبهات روز درباره دین اسلام و ایدئولوژی‌های بیگانه مانند مارکسیسم، از جمله فعالیت‌های ماندگار استاد شهید مطهری بود. آثار و تفکرات شهید مطهری به حدی گسترده و تاثیرگذار است که در این سال‌ها، صدها عنوان کتاب، پایان‌نامه و مقاله پیرامون شخصیت و آرای او تالیف شده است.

جلد اول مجموعه حماسه حسینی شامل ۲۴ سخنرانی در ۷ فصل است. این سخنرانی‌ها در مجالس مختلف ایراد شده و شامل مباحث متنوعی درباره قیام حضرت سیدالشهدا -علیه السلام- است. این جلد با مباحثی درباره عبارت «حماسه حسینی» و اثر نهضت حسینی در شخصیت یافتن جامعه اسلامی آغاز می‌شود. در فصل دوم، مبحث مهم تحریفات در واقعه تاریخی کربلا در ۴ سخنرانی با جزئیات شرح داده می‌شود. فصل تحریفات یکی از درخشان‌ترین و موثرترین مباحثی است که شهید مطهری در نهایت شجاعت و دقت مطرح کرده است. در این فصل استاد مطهری به انواع تحریف، نمونه‌هایی از تحریف‌های لفظی و معنوی، نمونه‌هایی از کتب مخدوش و نامعتبر و وظایف جامعه درباره تحریفات پرداخته است. در ادامه، کتاب حماسه حسینی به موضوعاتی از جمله ماهیت قیام حسینی و علل رخداد آن، تحلیل واقعه عاشورا و شعارهای عاشورا نیز می‌پردازد.

فصل ششم، درباره عنصر «امر به معروف و نهی از منکر» به عنوان یکی از اصلی‌ترین پایه‌های نهضت حسینی است. این فصل شامل ۷ سخنرانی است که علاوه بر توضیح نقش امر به معروف و نهی از منکر در نهضت حسینی، شرایط و احکام مرتبط با این واجب الهی نیز مطرح می‌شود. فصل پایانی کتاب حماسه حسینی درباره عنصر تبلیغ در نهضت حسینی است. در این فصل، تفاوت امر به معروف و نهی از منکر با تبلیغ توضیح داده شده و سپس در چند سخنرانی به مباحثی مانند وسایل و ابزار پیام‌رسانی، روش‌های عمومی تبلیغ و روش نهضت حسینی پرداخته می‌شود. شهید مطهری در یک مبحث توضیح می‌دهد که چرا به نظر او حادثه کربلا تجسم عملی اسلام است و این واقعه تمام عناصر و وجوه اسلام را در خود جای داده است. در دو بحث پایانی کتاب، مولف به نقش اهل بیت حضرت امام حسین -علیه السلام- در تبلیغ دین می‌پردازد و از این جهت توضیح می‌دهد که چرا حضور خانواده امام در این قیام امری ضروری و تعیین‌کننده بوده است.

کتاب حماسه حسینی، کتابی نسبتا طولانی است که می‌تواند نگرش عمیق‌تری درباره واقعه کربلا و نهضت حضرت امام حسین -علیه السلام- برای شما به ارمغان آورد. این کتاب به واسطه جایگاه علمی و اجتماعی نویسنده آن از شهرت قابل توجهی برخوردار است و به نظر می‌رسد گزینه خوبی برای شروع مطالعه درباره نهضت حسینی و شخصیت عظیم حضرت امام حسین -علیه السلام- باشد. مطالعه این کتاب را به خصوص در ایام عزاداری سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله -علیه السلام- به شما توصیه می‌کنیم. 

مسئول پروژه: امیرحسن بردباری

گرافیست: فاطمه معجری